Chợ cổ Cần Thơ – từng là trung tâm giao thương sầm uất của Tây Đô – đang rơi vào cảnh trầm lắng khi nhiều quầy hàng, ki ốt đóng cửa.
Vì sao nên nỗi?
Nằm cạnh Bến Ninh Kiều, Chợ Cần Thơ (hay chợ cổ Cần Thơ) được xây dựng từ năm 1915, từng là chợ đầu mối sầm uất của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Hiện chợ chủ yếu bán quà lưu niệm phục vụ du khách. Theo ghi nhận của Lao Động, nhiều ki ốt bên trong đã đóng cửa, cảnh buôn bán trở nên đìu hiu. Một số tiểu thương cho biết lượng khách giảm mạnh, nhiều người phải cố gắng cầm cự hoặc tính chuyện bỏ quầy.
Nhà nghiên cứu văn hóa, soạn giả Nhâm Hùng cho rằng nguyên nhân trước hết nằm ở cách quản lý và khai thác chưa thực sự chú trọng đến vai trò của khu chợ cổ như một điểm nhấn của Bến Ninh Kiều. Sự thiếu quan tâm trong thời gian dài khiến chợ cổ giảm dần sức hấp dẫn, không phải về kiến trúc mà chủ yếu ở “nội dung” hoạt động bên trong.
“Đã gọi là nhà lồng chợ, trung tâm phải là hàng hóa. Hàng hóa ở đây phải là các sản phẩm quà tặng du lịch, quà lưu niệm mang bản sắc địa phương để du khách có thể mua về làm kỷ niệm hoặc làm quà. Thực tế hiện nay những sản phẩm như vậy lại rất thiếu” – ông nói.
Theo ông Nhâm Hùng, nhiều mặt hàng bày bán tại chợ cổ lại đến từ các địa phương khác như: Hà Nội, TP Huế, các sản phẩm đá Non Nước (Đà Nẵng) hay đồ thủ công Bến Tre cũ. Những mặt hàng này không phản ánh bản sắc riêng của Cần Thơ, khiến du khách khó tìm được một sản phẩm đặc trưng của vùng đất Tây Đô.
“Du khách đến đây thường muốn tìm một món quà lưu niệm đặc trưng của Cần Thơ, nhưng đi một vòng lại thấy những sản phẩm đã bán ở nhiều nơi khác. Đây chính là điểm yếu cốt lõi khiến chợ cổ khó giữ chân du khách” – ông phân tích.
Kết hợp hoạt động “trên bến dưới thuyền”
Từ thực tế đó, ông cho rằng giải pháp đầu tiên để “đánh thức” chợ cổ là xây dựng hệ thống sản phẩm quà tặng du lịch mang bản sắc địa phương. Đây không chỉ là nhu cầu của riêng khu chợ cổ mà còn là vấn đề chung của nhiều điểm du lịch và khách sạn tại Cần Thơ khi vẫn thiếu các sản phẩm lưu niệm đặc trưng.
Bên cạnh hàng hóa đặc trưng, không gian bên trong chợ cũng cần được làm mới. Theo ông, dù mang tên chợ cổ nhưng không gian vẫn cần được tổ chức lại theo hướng khoa học, gọn gàng và hấp dẫn hơn.
Nhà nghiên cứu cũng nhấn mạnh chợ cổ không nên tồn tại như một điểm riêng lẻ mà cần được kết nối với các sản phẩm du lịch xung quanh. Với vị trí ngay cạnh sông và nằm trong quần thể Bến Ninh Kiều, khu chợ hoàn toàn có thể gắn kết với các tuyến du lịch đường sông, hoạt động “trên bến dưới thuyền” – nét đặc trưng của văn hóa sông nước Đồng bằng sông Cửu Long.
Ngoài ra, ông cho rằng cần khai thác hiệu quả không gian văn hóa xung quanh như tuyến phố đi bộ, các hoạt động biểu diễn nghệ thuật đường phố, nhóm nhạc hoặc các hoạt động văn hóa nhẹ nhàng để tạo không khí sinh động cho khu vực trước chợ.
Bên cạnh đó, chợ cổ cũng có thể trở thành không gian trình diễn và giới thiệu văn hóa Nam Bộ. Theo ông Nhâm Hùng, những sản phẩm như áo bà ba, áo dài, khăn rằn không nên chỉ trưng bày trên kệ mà cần được “làm sống lại” thông qua các hoạt động trình diễn, giới thiệu văn hóa hoặc các buổi giao lưu, trò chuyện về đời sống văn hóa địa phương.
“Khi những hoạt động này diễn ra thường xuyên, khu chợ sẽ trở nên sống động hơn, có hồn hơn và thể hiện rõ nét bản sắc văn hóa thương mại của vùng đất Cần Thơ” – ông nói.
Theo ông, việc khai thác chợ cổ cũng cần một cơ chế quản lý phù hợp. Nhà nước có thể giao cho doanh nghiệp du lịch tham gia vận hành, nhưng phải có định hướng rõ ràng để phát triển theo hướng du lịch – văn hóa.
“Muốn chợ cổ thực sự trở thành sản phẩm du lịch thì đơn vị khai thác phải có tư duy du lịch, có tâm huyết với văn hóa và hiểu giá trị của công trình này. Nếu chỉ dừng lại ở việc cho thuê mặt bằng buôn bán nhỏ lẻ thì rất khó tạo ra sức hút lâu dài” – ông nhấn mạnh.
LƯƠNG HẠNH – PHONG LINH
Nguồn: https://laodong.vn/du-lich/tin-tuc/vi-sao-cho-co-hon-100-tuoi-o-can-tho-vang-khach-1674088.html
