1. Giới thiệu chung về du lịch ĐBSCL:
Đồng Bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL) được dòng sông Mêkong bồi đắp, rộng lớn và trù phú, có tổng diện tích khoảng 40.000 km2,là vùng kinh tế, văn hóa, chính trị quan trọng của khu vực phía Nam, nằm liền kề với TP. Hồ Chí Minh với mối quan hệ2 chiều rất chặt chẽ và quan trọng. ĐBSCL nằm trong khu vực có đường giao thông đường bộ, hàng hải và hàng không quốc tế giữa Nam Á và Đông Nam Á cũng như với châu Úc và các quần đảo khác trong Thái Bình Dương nên rất thuận lợi cho việc tiếp cận các thị trường du lịch trong nước, khu vực và quốc tế. ĐBSCLgồm TP. Cần Thơ trực thuộc trung ương và 12 tỉnh :An Giang, Bến Tre, Bạc Liêu, Cà Mau, Đồng Tháp, Hậu Giang, Long An, Sóc Trăng, Tiền Giang, Trà Vinh, Vĩnh Long. Dân số ĐBSCL khoảng 18 triệu người với 4 dân tộc chính Kinh, Hoa, Chăm, Khmer. ĐBSCL có 2 nhánh sông chính là sông Tiền và sông Hậu, hệ thống kênh rạch chằng chịch giao thoa cùng với núi rừng, biển đảo với khí hậu cận xích đạo đã tạo ra những điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch đồng bằng – biển đảo rất đặc thù cho ĐBSCL so với những vùng-miền khác của cả nước.
2. Các lọai hình du lịch đặc trưng:
Tài nguyên thiên nhiên phong phú kết hợp với tinh hoa, văn hóa lịch sử của cộng đồng 4 dân tộc anh em mang bản sắc văn hóa đặc trưng mà nổi bật là tính cách con người miền Tây hiền hòa, phóng khoáng tạo nên các sản phẩm du lịch đặc thù . Cùng với các cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch được đầu tư, nâng cấp ngày một quy mô và hiện đại hơn, ĐBSCL đã phát triển các loại hình du lịch đặc trưng:du lịch sông nước miệt vườn, du lịch tâm linh, du lịch văn hóa-lễ hội, du lịch nghỉ dưỡng biển cao cấp, du lịch sinh thái rừng ngập mặn, du lịch MICE.
Trong đó tính chất văn hóa cuả du lịch miền sông nước miệt vườn đã làm nên chân dung riêng của vùng châu thổ sông Cửu Long. Không gian văn hóa sông nước của khu vực ĐBSCL thể hiện rõ ở các chợ nổi nổi tiếng như:Chợ nổi Cái Bè (Cai Lậy- tỉnh Tiền Giang), chợ nổi Cái Răng, Phong Điền (Cần Thơ), chợ nổi Ngã Bảy (TX. Ngã Bảy- tỉnh Hậu Giang), chợ nổi Ngã Năm (Thạnh Trị- Sóc Trăng), chợ nổi Sông Trẹm (Thới Bình- Cà Mau)… Bên cạnh đó là những cánh đồng lúa bạt ngàn, những vườn cây ăn trái trĩu quả, luôn tạo ra những ấn tượng mạnh mẽ đối với du khách.
ĐBSCL là một cộng đồng cư dân có nền văn hóa tâm linh giàu bản sắc, phong phú, và đa dạng với nhiều di sản vật thể và phi vật thể độc đáo. Nơi đây có nhiều lễ hội nổi tiếng như:Lễ hội vía Bà chúa xứ núi Sam ở Châu Đốc và lễ cúng danh nhân Thoại Ngọc Hầu ở Thoại Sơn, lễ hội đua bò Bảy Núi ở Tri Tôn và Tịnh Biên (An Giang), Lễ giỗ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực ở Rạch Giá (Kiên Giang),… và hàng trăm lễ hội dân gian gắn với lễ kỳ yên ở các ngôi đình khắp nơi ở ĐBSCL. Nhiều di tích và các công trình kến trúc lâu đời rất có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, khoa học thể hiện rõ văn hóa truyền thống của 4 dân tộc anh em.
ĐBSCL có đường bờ biển dài hơn 700 km vàhơn 145 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó có nhiều hòn đảo đẹp, thích hợp cho các tỉnh Cà Mau, Kiên Giang phát triển du lịch sinh thái biển đảo. Trong đó có lẽ nổi tiếng nhất là đảo Phú Quốc còn gọi là đảo Ngọc, vì vẻ đẹp hoang sơ cùng các tài nguyên thiên nhiên của nó. Phú Quốc được mệnh danh là một thiên đường rực nắng, có các khudu lịch nghĩ dưỡng biển cao cấp với nhiều khu nghỉ dưỡng4, 5 sao theo tiêu chuẩn quốc tế. Ngoài ra ĐBSCL còn có các bãi tắm khá nổi tiếng khác như Mũi Nai (Hà Tiên, gần biên giới Campuchia), Hòn Chông (huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang), Ba Động (tỉnh Trà Vinh). Một số đảo nhỏ có bãi tắm như Hòn Khoai (Cà Mau), Thổ
Hệ sinh thái rừng ngập mặn vùng ĐBSCL cho thấy tính đa dạng sinh học cao, với các khu Ramsar và khu dự trữ sinh quyển thế giới và cũng là điểm đến hấp dẫn của vùng ĐBSCL.
ĐBSCL với trung tâm là TP. Cần Thơ có cơ sở hạ tầng phát triển nhất cả vùng và là nơi diễn ra nhiều sự kiện mang tầm quốc gia và khu vực. Các hệ thống nhà hàng, khách sạn, điểm vui chơi giải trí luôn được đầu tư xây dựng và nâng cấp là điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch MICE.
3. Công tác xúc tiến quảng bá du lịch ĐBSCL năm qua:
Theo báo cáo của Hiệp hội du lịch ĐBSCL (MDTA),mặc dù tình hình kinh tế còn gặp nhiều khó khăn nhưng ĐBSCL đón trên 20.907.590 triệu lượt khách trong đó có trên 1,6 triệu khách quốc tế, tăng 7,5%, doanh thu đạt trên 5.100 tỉ đồng, tăng 22%. Các điểm đến du lịch tại ĐBSCL phát triển nhanh về số lượng, chất lượng, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu tham quan nghỉ dưỡng của du khách.
Trong những năm qua, công tác xúc tiến quảng bá du lịch của ĐBSCL đã đạt được những kết quả nổi bật như sau:
3. 1. Đạt được:
– Nhận thức của các tỉnh, thành ĐBSCL về vai trò của du lịch, trong đó có xúc tiến du lịch đã được củng cố, nâng dần lên và chuyển biến theo hướng tích cực.
– Quy mô và phạm vi hoạt động xúc tiến du lịch được mở rộng, không chỉ tại địa phương mình mà mở rộng ra khu vực và cả nước. Có sự liên kết, hợp tác chặt chẽ giữa các địa phương với nhau, đặc biệt là việc thành lập Hiệp hội du lịch ĐBSCL là một điều kiện thuận lợi để gắn kết các địa phương ĐBSCL lại với nhau để cùng nhau xúc tiến quảng bá và phát triển du lịch của các tỉnh, thành ĐBSCL.
– Chất lượng hoạt động xúc tiến du lịch ngày càng được cải thiện và nâng cao, với nhiều hoạt động xúc tiến mang lại hiệu quả thiết thực cho ngành du lịch, như việc tổ chức các đoàn khảo sát tour, tuyến, điểm du lịch mới cho các đơn vị lữ hành;tham gia các cuộc hội chợ triển lãm chuyên ngành du lịch, tham gia các buổi hội thảo để tìm giải pháp giúp cho ngành du lịch ngành càng phát triển.
– Đội ngũ cán bộ làm công tác xúc tiến du lịch ngày càng trưởng thành, trình độ chuyên môn nghiệp vụ ngày càng được nâng cao, có những đóng góp tích cực trong việc tham mưu cho các cấp đề ra được những chính sách, chương trình có tính đột phá đối với hoạt động xúc tiến của du lịch, để công tác xúc tiến từng bước đi vào nề nếp và có tính chuyên nghiệp.
3.2 Chưa được
– Bộ máy :
+ Mô hình tổ chức không giống nhau :có Trung tâm xúc tiến du lịch trực thuộc Sở VHTTDL tỉnh, có Trung tâm Xúc tiến du lịch trực thuôc UBND tỉnh;Số lượng biên chế không đồng nhất giữa các địa phương.
–Các hoạt động xúc tiến du lịch của vùng có liên kết nhưng chưa chặt chẽ và chưa dài hạn.
–Thiếu chiến lược xúc tiến du lịch cho toàn vùng trong từng giai đoạn, từng thị trường.Tiếp thị điểm đến du lịch ĐBSCL cần thiết phải được tiếp thị đồng bộ cùng với điểm đến du lịch Việt
4. Nguyên nhân khiến du lịch ĐBSCL chưa khai thác tốt tiềm năng:
– Kinh phí :ngân sách quảng bá du lịch của từng địa phương khiêm tốn, cơ chế tài chính còn nhiều vướng mắc, bất cập, thiếu chính sách ưu tiên, cơ chế cấp kinh phí hàng năm chưa linh hoạt để có thể xây dựng và triển khai những kế hoạch xúc tiến du lịch mang tính đột phá.
– Chất lượng sản phẩm du lịch chưa cao, thiếu tính độc đáo giữa các địa phương trong vùng, gây cảm giác nhàm chán từ du khách, chưa có nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo, sản phẩm quà tặng đặc trưng.
– Các địa phương, các công ty du lịch chưa có sự hợp tác bền chặt. Việc liên kết nếu có thì chỉ là liên kết trong việc tổ chức sự kiện, chứ chưa thật sự liên kết để cùng phát triển sản phẩm du lịch.
– Nguồn nhân lực hoạt động trong du lịch còn thiếu về chất và lượng không đủ đáp ứng nhu cầu của vùng.
– Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch còn yếu kém chưa được đầu tư đúng mức và thiếu đồng bộ.Thế mạnh của vùng là du lịch sông nước – biển đảo, nhưng hệ thống giao thông đường thủy còn chậm phát triển. Số khách sạn 3 sao trở lên vẫn còn ít, thiếu các khu vui chơi, và đặc biệt là thiếu các khu mua sắm cao cấp nên không đủ hấp dẫn để giữ chân du khách trong thời gian dài so với các vùng khác. Toàn vùng, chỉ có Phú Quốc giữ được chân khách 2-4 ngày với nhiều sản phẩm du lịch độc đáo bởi vẻ hoang sơ và trong lành của vùng biển này. Tuy nhiên, lượng khách trở lại đây lần thứ 2 không cao, kể cả khách quốc tế và nội địa cũng vì những nguyên nhân trên. Một trong những nguyên nhân quan trọng là công tác xúc tiến, tuyên truyền, quảng bá, du lịch vùng ĐBSCL chưa được chú trọng đúng mức, còn bị động.
– Toàn vùng ĐBSCL chưa có cơ chế chính sách hỗ trợ nhà đầu tư trong các các lĩnh vực khách sạn 5 sao, Khu vui chơi giải trí tầm cở khu vực và quốc tế, sân golf. Nên còn ít nhà đầu tư đến với ĐBSCL.
Nhìn chung, nhược điểm cơ bản của sự phát triển du lịch hiện nay tại ĐBSCL chưa ổ̉n định, thiếu tính lâu dài thường tự phát và manh mún;việc đầu tư phát triển du lịch có tầm nhìn ngắn hạn do thiếu vốn, chỉ dựa trên cái mà mình sẵn có và làm theo cách dễ nhất, chưa chú trọng đến nhu cầu của khách du lịch.
Tuy còn nhiều hạn chế nhưng bước đầu du lịch vùng ĐBSCL đã có một nền tảng tương đối đồng bộ để bắt đầu bước vào giai đoạn mới với những thách thức và cơ hội. Du lịch vùng ĐBSCL cần phải gạt bỏ tính cục bộ để tăng cường liên kết, hợp tác thật sự hiệu quả, hơn nữa.
4. Đề xuất giải pháp :
Trên cơ sở đánh giá, phân tích các cơ hội, thuận lợi cũng như thách thức, khó khăn của tình hình về công tác xúc tiến du lịch của các tỉnh ĐBSCL và để triển khai thực hiện các hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch một cách chuyên nghiệp, có trọng tâm trọng điểm và đảm bảo năng lực cạnh tranh, cần thực hiện thống nhất, đồng bộ các giải pháp:
4.1.Xây dựng chiến lược xúc tiến du lịch của ĐBSCL cùng với các vùng miền trong cả nước.
+ Khảo sát thống kê khách du lịch đến từng địa phương của ĐBSCL bằng đường bộ, đường thủy, hàng không…từng tháng, quí, năm.Từ đó, có kế hoạch phân loại khách hàng mục tiêu, khảo sát nhu cầu, thị hiếu của nhóm khách hàng mục tiêu.
+ Liên kết quảng bá du lịch ở các thị trường trọng điểm trong và ngoài nước. Ví dụ :cùng tổ chức Roadshow, tuần lễ văn hóa du lịch…
+ Thiết kế ấn phẩm du lịch cho vùng ĐBSCL (tập gấp, đĩa DVD, danh bạ du lịch, cẩm nang hướng dẫn du lịch) bằng nhiều ngôn ngữ phù hợp với thị trường mục tiêu.
+ Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin truyền thông phục vụ xúc tiến du lịch, cần đầu tư phát triển các trang web cung cấp đầy đủ thông tin cập nhật về du lịch địa phương và các sản phẩm du lịch mới. Quảng bá tiềm năng du lịch ĐBSCL đa phương tiện (bằng đường hàng không;đường bộ;đường sắt;facebook…)
4.2. Thành lập Quỹ xúc tiến du lịch quốc gia
– Về dài hạn :Ban hành quy chế xây dựng, quản lý và thực hiện Chương trình Xúc tiến du lịch quốc gia do Tổng Cục Du lịch quản lí.
+ Đơn vị chủ trì :Sở VHTTDL;Trung tâm xúc tiến du lịch trực thuộc tỉnh;Hiệp hội du lịch các địa phương.
+ Định hướng phát triển du lịch, xây dựng sản phẩm đặc thù, các hoạt động quảng bá phù hợp với đặc điểm từng vùng…
+ Có cơ chế hỗ trợ kinh phí cho các đơn vị chủ trì
Về ngắn hạn :thành lập Quỹ xúc tiến du lịch ĐBSCL:
Phân tích trên cho thấy sự cần thiết phải xây dựng quỹ xúc tiến du lịch chung của ĐBSCL để đẩy mạnh quảng bá hình ảnh, văn hóa, con người Nam Bộ đến với khách hàng tiềm năng cả trong và ngòai nước.
Nguồn quỹ có thể từ 2 nguồn:nguồn kinh phí các địa phương đóng góp
ĐBSCL có 13 tỉnh, thành nên mỗi tỉnh, thành có thể trích đóng góp 50% kinh phí để xây dựng quỹ họat động theo từng năm, còn lại 50% đề nghị Tổng Cục Du lịch, Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch hỗ trợ. Năm đầu tiên, mỗi tỉnh đóng góp 100.000.000 đồng, có tất cả 13 tỉnh thành nên sẽ có tổng cộng:1.300.000.000 đồng + 1.300.000.000 đồng ngân sách hỗ trợ. Vậy tổng quỹ xúc tiến du lịch ĐBSCL năm 1 có:2.600.000.000 đồng.
Các tỉnh sẽ thay phiên quản lý quỹ theo định kỳ dưới sự giám sát của 2 cơ quan là Tổng Cục du lịch và Hiệp hội Du lịch ĐBSCL.
Tỉnh nào được chọn ngẫu nhiên vào cuối năm trước đó sẽ lên kế họach xúc tiến cụ thể cho cả ĐBSCL, gửi cho được các thành viên, Tổng cục và Hiệp hội du lịch ĐBSCL góp ý. Sau khi thống nhất, tỉnh đó sẽ chủ trì họat động và mời các thành viên cùng tham gia. Họat động mỗi năm có thể phong phú, khác nhau nhưng cơ bản bao gồm một số họat động như:
– Biên sọan, in ấn tài liệu tuyên truyền quảng bá du lịch chung cho ĐBSCL (yêu cầu các Tỉnh cung cấp nội dung)
– Tham gia hội chợ du lịch uy tín hoặc chương trình quảng bá du lịch lớn dưới tư cách khu vực ĐBSCL trong nước hoặc quốc tế (chọn lựa thị trường mục tiêu)
– Tổ chức một số họat động đón các Đòan Famtrip, Fresstrip Miền Trung, Miền Bắc và quốc tế từ 2 đến 3 ngày để giới thiệu các điểm du lịch ĐBSCL, ưu tiên khám phá những nét mới, những tour du lịch liên kết có khả năng khai thác hiệu quả để giới thiệu cho khách
TTXTDL
